Thứ Bảy, 7 tháng 1, 2017

Doanh nghiệp trong năm 2017

Cơ hội và thách thức cho các doanh nghiệp trong năm 2017

doanh-nghiep-trong-nam-2017
Chiều 6/1, theo lời đề nghị của một người bạn dễ thương, tôi tất tả bay từ Hà Nội vào để cùng các anh chị doanh nhân tham gia chia sẻ về bức tranh kinh tế Việt Nam 2017.
Mở đầu, tôi khẳng định mình không có đủ số liệu, thông tin và năng lực để có thể đoan chắc về tương lai. Tôi chỉ chia sẻ từ những quan sát và cảm nhận cá nhân. Người nghe chỉ nên xem như một ý kiến tham khảo bên lề. Miễn trừ trách nhiệm :-)
Xin được tóm tắt một số ý chính để các anh chị không tham dự có thể nắm được phần nào:
A. Bối cảnh:
1. Thế giới vào giai đoạn bảo hộ mạnh, và cho dù TPP có bị huỷ bỏ, thay thế hoặc đàm phán lại hay không, thì Trung Quốc cũng là cái gai trong mắt Mỹ/Nhật/Ấn/Âu, và sẽ trực tiếp/gián tiếp bị tấn công/kìm chế. Là người láng giềng bất hạnh, Việt Nam gánh chịu nhiều hệ quả đau lòng:
(i) hàng hoá Trung Quốc không xuất được (hết) thì sẽ bị đẩy sang Việt Nam và tràn lấp hàng hoá Việt Nam,
(ii) các nhà máy/sản phẩm Trung Quốc núp bóng để xuất ra thế giới sẽ bị kiểm soát, vô hình chung hàng hoá Việt Nam cũng sẽ bị nghi kỵ và giảm hình ảnh.
2. Mô hình phát triển cũ chính thức bị phá sản (1986-2001: giải phóng nguồn lực, phát triển nhờ sự linh hoạt hiệu quả của kinh tế nhiều thành phần; 2002-2016: tập trung đầu tư cho các tập đoàn kinh tế mũi nhọn để mong phát triển nhờ quy mô sản xuất, năng suất lao động - nhưng thất bại). Chúng ta đang (loay hoay) tìm động lực phát triển mới. Nhưng mặc dù có nhiều cố gắng vượt bậc (và đáng được ghi nhận) trong giai đoạn đầu của nhiệm kỳ mới thì vẫn chưa tìm ra, và có vẻ đang bấu víu (có phần tâm linh) vào phong trào khởi nghiệp như một liều thuốc tê tinh thần trong thời gian đợi một phương thuốc hiệu quả thực sự.
3. Điều đáng nói ở đây là chính phủ đang trong hoàn cảnh khó khăn vĩ mô tứ bề - thập diện mai phục: thâm hụt ngân sách âm, cán cân xuất nhập khẩu (về thực chất) âm, tài sản đáng kể đã hết hoặc xuống giá nghiêm trọng: than hết, dầu sắp hết và cũng đang giảm giá, thóc lúa sụt giảm nghiêm trọng… Việc cổ phần hoá các doanh nghiệp (để lành mạnh hoá, và để có thêm vốn) cũng không còn nhiều dư địa.
4. Trong khi đó, việc FED tăng lãi suất (và sẽ tiếp tục tăng) sẽ hút ngược, hoặc làm chậm dòng tiền đầu tư nước ngoài. Những khoản nợ quá khứ lại đến lúc phải được thanh toán (dồn dập). Trong khi việc vay thêm nợ mới rất hạn chế. Chưa nói đến việc với tình hình phức tạp hiện tại, ngân sách sẽ phải chi thêm khá nhiều: quốc phòng, an ninh, xã hội, hạ tầng giao thông, thuỷ lợi và thoát nước...
5. Chi phí trung bình xã hội tăng ngày càng tăng dẫn đến việc các doanh nghiệp sẽ giảm dần hiệu quả và năng lực cạnh tranh: chi phí lao động (bảo hiểm), vận chuyển/di chuyển, nguyên vật liệu nhập khẩu...
6. Người tiêu dùng khủng hoảng niềm tin: thực phẩm, y tế, giáo dục...
B. Nhận định cho 2017:
1. Kinh tế VN vào giai đoạn khó khăn vật vã vì đã hết dư địa phát triển, kiệt quệ nguồn lực và những hậu quả của quá khứ. GDP khó có khả năng vượt qua mức 5.5% (so với chỉ tiêu 6.7%), thậm chí có thể thấp hơn nhiều nếu tính đúng và tính đủ.
2. Lạm phát có thể gấp rưỡi hoặc gấp đôi mức chỉ tiêu (6-8%, so với 4% đăng ký) và lãi suất ngân hàng sẽ tăng cao cho cả lãi suất tiền đồng lẫn USD.
3. Bất động sản, đặc biệt là bất động sản căn hộ, sẽ sụp đổ (cuối 2017, trễ lắm là nửa đầu 2018) kéo theo nhiều hệ luỵ đáng kể cho xã hội. Dĩ nhiên, một số phân khúc/khu vực vẫn có thể tăng cục bộ do thay đổi hạ tầng (metro, các đường vành đai, các tuyến đường mới được quy hoạch lại…)
4. Ngân hàng, dù đã được khoanh nợ, và TTCK sẽ sa vào một cơn bĩ cực mới. Đặc biệt, TTCK đầu năm (có thể) khởi sắc nhờ việc lên sàn của hàng loạt thương hiệu khủng (cung tăng rất mạnh), cuối năm và đầu năm sau sẽ căng thẳng vì dòng tiền bị rút ra (cầu đứng yên, sau đó giảm), và hiệu quả hoạt động (thật) của các doanh nghiệp không cao như kỳ vọng.
C. Doanh nghiệp nhỏ và vừa thì sao? Sẽ căng nếu:
1. đang “dựa" vào TQ (để tái xuất khẩu, hoặc để tiêu dùng nội địa), hoặc “chống" TQ.
2. cung cấp những sản phẩm "me too”
3. hoạt động trong lĩnh vực BĐS hoặc liên quan
4. không có (i) hàm lượng công nghệ cao và/hoặc (ii) tính địa phương cao
D. Doanh nghiệp nhỏ và vừa nên làm gì:
1. chọn cái mình có lợi thế cạnh tranh thực sự: tính địa phương thật rõ và mạnh.
2. quan tâm đến năng suất/hiệu quả thay vì doanh thu. Để có được điều đó, cần quan tâm đến năng lực và công nghệ (kỹ thuật, quy trình quản lý).
3. liên kết (theo chuỗi giá trị/chuỗi cung ứng hoặc theo hiệp hội/liên minh) để không còn lẻ loi bé bỏng nữa.
4. ngừng mơ mộng; tập trung; giảm mức vay nợ xuống tối đa bằng 1/3 vốn chủ sở hữu; và giảm tài sản cố định .
(các phần phân tích thì không đi nghe thì thiệt thòi ráng chịu, ở đây chỉ tóm tắt ý)
Vài nhận định có phần hơi thận trọng cho một năm mới. Hy vọng rằng trong thực tế sẽ có những thông tin sáng và ấm hơn.


Cảm xúc bình luậnCảm xúc bình luận