Thứ Hai, 9 tháng 1, 2017

Xác lập bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ

Nghề chính của em là tư vấn xác lập bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, là một phần khá quan trọng liên quan đến việc xây dựng thương hiệu, mà trong Group mình đã có rất nhiều anh/chị là chuyên gia hàng đầu nên em xin phép chia sẻ một câu chuyện nho nhỏ trong nghề.
xac-lap-bao-ho-quyen-so-huu-tri-tue

Chuyện là trước đây, em có một ông anh (khách hàng từ thời em còn đi bán bánh kẹo) mở một quán cà phê (xin phép giấu tên) trên đường Võ Thị Sáu. Sau buổi khai trương thì em lại ghé qua cafe chém gió như mọi hôm, nhưng lần này vì cái nghề nên em đề xuất ý kiến với anh ấy nên xem xét việc đăng ký bảo hộ cái tên quán để cho nó yên cái tâm mà kinh doanh, dù gì cũng là “đứa con mình sinh ra nên đi đăng ký tên tuổi – mặt mũi – ngày/tháng /năm sinh với cơ quan nhà nước, đặng sau này có làm gì thì cũng có giấy tờ hợp pháp trưng ra chứng minh mình là cha/mẹ nó”. Nghe xong ông bảo: “anh cũng hiểu nhưng giờ mới mở, quán cũng còn khó khăn đủ thứ, nên tiết kiệm được đồng nào hay đồng ấy, mấy triệu bạc đi đăng ký bảo hộ thì anh chi trả chi phí cũng được cả tháng. Mà mới mở cũng chưa biết làm ăn thế nào nên đăng ký mà không làm được cũng phí ra”. Ông nói cũng có cái lý hợp hoàn cảnh, đặc biệt là lúc bắt đầu khởi nghiệp thì chi phí luôn là vấn đề, vì thế nên em cũng tạm gác qua.
Bặt đi một thời gian cũng gần 1 năm, ông gọi ghé quán cafe (trước đó thỉnh thoảng ae vẫn chém gió). Vừa ngồi chưa kịp gọi ly café thì ông vội vả nói “anh mới thấy 1 quán café trên đường Lê Văn Sỹ, nó dùng cái tên của anh, thiết kế quán cũng kiểu gỗ như anh, như vậy sẽ làm ảnh hưởng đến khách của anh, giờ em coi làm sao kiện nó cho anh chứ để nó làm vậy là không được …”. Nghe xong lòng cũng bùi ngùi :(
Câu chuyện em chia sẻ trên là một trong rất nhiều câu chuyện tương tự của nhiều DN Việt gặp phải, đặc biệt là những DN mới và nhỏ, họ chưa thật sự quan tâm đúng mức đến những tài sản mà mình đang có đặc biệt là tài sản trí tuệ (loại tài sản vô hình). Họ tạo dựng biết bao công sức, thời gian và tiền của cho sản phẩm, mà tên thương hiệu thì mình không sở hữu (hoặc người khác sở hữu). Xây dựng thương hiệu thì cái tên và hình ảnh nhận diện là đặc biệt quan trọng, nếu không xác lập quyền bảo hộ thì rủi ro là không thể tránh khỏi, sẽ làm giảm khả năng trạnh tranh và uy tín trên thị trường, dễ xảy ra tranh chấp và cơ sở pháp lý thì hoàn toàn thiếu vững chắc.
Và đôi khi chúng ta đang xây dựng thị trường cho người khác mà không hề hay biết, trường hợp này thường mắc phải ở các nhà nhập khẩu phân phối hàng hoá của nước ngoài, nếu không có những thoả thuận ngay từ ban đầu thì sau thời gian xây dựng khởi sắc họ sẽ lấy lại hoặc hợp tác với người có năng lực tốt hơn. Và cũng thường xảy ra với các DN làm tại thị trường nước ngoài.
Quay lại với câu chuyện kể trên thì trong trường hợp này rất khó để yêu cầu bên kia chấm dứt việc sử dụng tên quán và thay đổi cách thiết kế quán, bởi khó chứng minh mình là chủ sở hữu hợp pháp và đôi khi họ lại là người đang sở hữu hợp pháp. Và việc thực hiện các biện pháp yêu cầu chấm dứt hoặc khởi kiện thì chi phí không hề thấp như việc xác lập quyền bảo hộ, nó làm mất thời gian, dính líu kiện tụng, ảnh hưởng sức khoẻ.
Cuối cùng, tôi có một lời khuyên dành cho các anh/chị khởi nghiệp, là nên quan tâm và tìm hiểu nhiều hơn các loại tài sản trí tuệ mà mình đang có để dễ dàng kiểm soát và có các biện pháp bảo vệ, không nhất thiết là tài sản trí tuệ nào cũng phải đi đăng ký bảo hộ ở cơ quan nhà nước. Anh/chị nên có các quy chế sử dụng và bảo mật ngay từ đầu, đặc biệt là các bí quyết, bí mật kinh doanh, kỹ thuật, công nghệ … nếu giữ và sở hữu hợp pháp nó là một lợi thế rất lớn trong việc đàm phán, góp vốn/ kêu gọi góp vốn và nhượng quyền …
Bài đã quá dài, em chân thành cảm ơn anh/chị đã đọc và rất mong nhận được các ý kiến nếu bài em chưa tốt.


Cảm xúc bình luậnCảm xúc bình luận